ပ်ိဳေမတို႔ တစ္လတစ္ခါႀကဳံေတြ႕ရတဲ့ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈေဝဒနာကို ဘယ္လိုရင္ဆိုင္မလဲ?

အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ လစဥ္ ဓမၼတာလာခ်ိန္မွာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာကိုေရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာကိုပါ ခံစားၾကရပါတယ္။ ဓမၼတာလာခါနီး ရက္ပိုင္းအလိုမွာကတည္းက ေဝဒနာတခ်ိဳ႕ကို စတင္ခံစားၾကရတာပါ။ အဲဒါလို ဓမၼတာအႀကိဳေဝဒနာလကၡဏာရပ္ Premenstrual Syndrome (PMS) လို႔ ေခၚေဝၚပါတယ္။ အဲဒီလို လကၡဏာရပ္ေတြထဲမွာ စိတ္တိုျခင္း၊ စိတ္အလိုမက်ျခင္းနဲ႔ ဝမ္းနည္းျခင္းတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားျခင္းနဲ႔ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္းတို႔လို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာေတြ ျဖစ္ေပၚတာကိုေတာ့ Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD) လို႔ ေခၚပါတယ္။

ဓမၼတာမလာခင္ကတည္းက ႀကိဳတင္ႀကဳံေတြ႕ရတဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေဝဒနာေတြက ဘာေတြလဲ?

စိတ္ဖိအားမ်ားျခင္း၊ အလိုလို စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္း၊ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကျခင္း၊ အလိုလို ေဒါသထြက္ျခင္း၊ သတိေမ့ျခင္း၊ အလိုလို ငိုခ်င္စိတ္ေပါက္ျခင္း၊ အအိပ္လြန္ကဲျခင္း သို႔မဟုတ္ အအိပ္နည္းလြန္းျခင္းနဲ႔ အစားနည္းလြန္းျခင္း သို႔မဟုတ္ အစားမ်ားလြန္းျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

PMDD ရဲ႕ လကၡဏာရပ္ေတြကေတာ့ စိတ္မထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ျခင္း၊ စိတ္ခံစားမႈလြန္ကဲျခင္း၊ အလိုလို မ်က္ရည္က်ျခင္း၊ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈက်ဆင္းျခင္း၊ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း၊ ပုံမွန္ထက္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ ျခင္း၊ ဘယ္အရာကိုမွ စိတ္မဝင္စားျခင္းနဲ႔ အလုပ္လုပ္ခ်င္စိတ္မရွိျခင္း တို႔ပါပဲ။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေဝဒနာေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း

ဓမၼတာလာခ်ိန္မွာ အဲဒီလိုေဝဒနာေတြ ေပၚေပါက္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ သင့္ရဲ႕အစားစားခ်င္စိတ္၊ အိပ္တဲ့အေလ့အက်င့္နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာတို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိတဲ့ Serotonin ဓာတ္ နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဓာတ္နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ စိတ္စိုးမာန္စိုးျဖစ္ျခင္း၊ အလိုလိုဝမ္းနည္းျခင္း၊ အစာစားျခင္းနဲ႔ အိပ္ျခင္းကို ပုံမမွန္ျဖစ္ေစျခင္း စတဲ့ PMS လကၡဏာရပ္ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

ပ်ိဳေမတို႔ အလိုလိုေနရင္း စိတ္ဓာတ္ေတြက်လာၿပီး ဘာမွမဟုတ္ဘဲ အလိုလိုဝမ္းနည္းအားငယ္လာၿပီ ဒါမွမဟုတ္ ဘာမဟုတ္တာေလးနဲ႔ ေဒါသေတြအရမ္းထြက္မိၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ဓမၼတာလာမယ့္ရက္နီးလာၿပီဆိုတာ သိႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒီလိုေဝဒနာေတြကို သက္သာေအာင္ ဘယ္လိုလိုက္နာမလဲ?

(၁) ဗီတာမင္နဲ႔ ျဖည့္စြက္စာ

တခ်ိဳ႕ဗီတာမင္ေတြက ဓမၼတာမလာခင္နဲ႔ လာေနစဥ္အတြင္း စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္းကို ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစၿပီး ကယ္လ္ဆီယမ္ဓာတ္ပါဝင္တဲ့ ျဖည့္စြက္စာေတြကလည္း ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္းနဲ႔ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္းလို PMS လကၡဏာရပ္ေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ႏြားႏို႔၊ ခ်ိစ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ေကြကာ၊ လိေမၼာ္ရည္နဲ႔ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ အသီးအ႐ြက္ေတြလို ကယ္လ္ဆီယမ္ဓာတ္ ျပည့္ဝတဲ့ စားစရာေတြ စားေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ဗီတာမင္ B6 ဓာတ္ ႂကြယ္ဝတဲ့ ငါး၊ သစ္သီး၊ ၾကက္ဆင္နဲ႔ ၾကက္သားေတြတင္မက ဗီတာမင္ B6 ျဖည့္စြက္စာေတြကလည္း အဒီလိုစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာေတြကို ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစပါတယ္။

(၂) ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း

အနည္းဆုံး မိနစ္ ၃၀ ေလာက္ ေလ့က်င့္ခန္း ပုံမွန္လုပ္ေပးျခင္းနဲ႔ ေန႔စဥ္လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းတို႔ကလည္း ဓမၼတာ လာခ်ိန္မွာ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္းနဲ႔ အာ႐ုံစူးစိုက္ႏိုင္မႈ နည္းပါးျခင္းတို႔ကို သက္သာေစပါတယ္။

(၃) အာဟာရ

သၾကား၊ ဆားနဲ႔ အဆီေတြကို လုံးဝမစားရတာမဟုတ္ေပမဲ့ အသီးအ႐ြက္၊ သစ္သီး၊ ဂ်ဳံတို႔နဲ႔ သမမွ်တေအာင္ စားေပးသင့္ပါတယ္။ အရက္၊ ေဆးလိပ္နဲ႔ ကဖိန္းဓာတ္ကို ေရွာင္တာဟာလည္း အဲဒီေဝဒနာေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစမွာပါ။

(၄) အိပ္စက္ျခင္း

ဓမၼတာမလာခင္ အနည္ဆုံးတစ္ပတ္ ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ပတ္ ႀကိဳတင္ၿပီး တစ္ညကို အနည္းဆုံး ၇ နာရီကေန ၈ နာရီအထိ ပုံမွန္အိပ္စက္ေပးသင့္ပါတယ္။ အိပ္ေရးမဝျခင္းဟာ ဓမၼတာမလာခင္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းျခင္းကို ပိုမို ဆိုး႐ြားေစႏိုင္ပါတယ္။

(၅) စိတ္ဖိစီးမႈ

မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတြဟာလည္း ဓမၼတာလာေနစဥ္အတြင္း ခံစားရတဲ့ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈကို ပိုမို ဆိုး႐ြားေစပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေလ်ာ့ပါးေစဖို႔အတြက္ တရားထိုင္ျခင္း၊ ေယာဂ၊ စိတ္နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ ေအးခ်မ္းေစဖို႔ အသက္ျပင္းျပင္းရွဴတဲ့ေလက်င့္ခန္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

(၆) ေဆးေသာက္ျခင္းနဲ႔ သားဖြားမီးယပ္ပါရဂူရဲ႕ အႀကံဉာဏ္ကိုရယူျခင္း

တျခားနည္းလမ္းေတြက သင့္အတြက္ အလုပ္မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ တတ္ကြၽမ္းနားလည္တဲ့ ေဆးပညာရွင္ရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ေဆးတစ္ခုခု ေသာက္သုံးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုုတ္ သင့္ရဲ႕ သားဖြားမီးယပ္ပါရဂူနဲ႔ သြားေရာက္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

we.com.mm

Unicode

ပျိုမေတို့ တစ်လတစ်ခါကြုံတွေ့ရတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုဝေဒနာကို ဘယ်လိုရင်ဆိုင်မလဲ?

အမျိုးသမီးတွေဟာ လစဉ် ဓမ္မတာလာချိန်မှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာကိုရော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာကိုပါ ခံစားကြရပါတယ်။ ဓမ္မတာလာခါနီး ရက်ပိုင်းအလိုမှာကတည်းက ဝေဒနာတချို့ကို စတင်ခံစားကြရတာပါ။ အဲဒါလို ဓမ္မတာအကြိုဝေဒနာလက္ခဏာရပ် Premenstrual Syndrome (PMS) လို့ ခေါ်ဝေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလို လက္ခဏာရပ်တွေထဲမှာ စိတ်တိုခြင်း၊ စိတ်အလိုမကျခြင်းနဲ့ ဝမ်းနည်းခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ စိတ်ဖိအားများခြင်းနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းတို့လို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာတွေ ဖြစ်ပေါ်တာကိုတော့ Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD) လို့ ခေါ်ပါတယ်။


ဓမ္မတာမလာခင်ကတည်းက ကြိုတင်ကြုံတွေ့ရတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဝေဒနာတွေက ဘာတွေလဲ?

စိတ်ဖိအားများခြင်း၊ အလိုလို စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်း၊ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြခြင်း၊ အလိုလို ဒေါသထွက်ခြင်း၊ သတိမေ့ခြင်း၊ အလိုလို ငိုချင်စိတ်ပေါက်ခြင်း၊ အအိပ်လွန်ကဲခြင်း သို့မဟုတ် အအိပ်နည်းလွန်းခြင်းနဲ့ အစားနည်းလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် အစားများလွန်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။


PMDD ရဲ့ လက္ခဏာရပ်တွေကတော့ စိတ်မထိန်းနိုင်ခြင်း၊ မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်း၊ စိတ်ခံစားမှုလွန်ကဲခြင်း၊ အလိုလို မျက်ရည်ကျခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မှုကျဆင်းခြင်း၊ အစားအသောက်ပျက်ခြင်း၊ ပုံမှန်ထက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ် ခြင်း၊ ဘယ်အရာကိုမှ စိတ်မဝင်စားခြင်းနဲ့ အလုပ်လုပ်ချင်စိတ်မရှိခြင်း တို့ပါပဲ။

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဝေဒနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အကြောင်းအရင်း

ဓမ္မတာလာချိန်မှာ အဲဒီလိုဝေဒနာတွေ ပေါ်ပေါက်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းကတော့ သင့်ရဲ့အစားစားချင်စိတ်၊ အိပ်တဲ့အလေ့အကျင့်နဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာတို့အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ Serotonin ဓာတ် နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဓာတ်နည်းပါးခြင်းကြောင့် စိတ်စိုးမာန်စိုးဖြစ်ခြင်း၊ အလိုလိုဝမ်းနည်းခြင်း၊ အစာစားခြင်းနဲ့ အိပ်ခြင်းကို ပုံမမှန်ဖြစ်စေခြင်း စတဲ့ PMS လက္ခဏာရပ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။


ပျိုမေတို့ အလိုလိုနေရင်း စိတ်ဓာတ်တွေကျလာပြီး ဘာမှမဟုတ်ဘဲ အလိုလိုဝမ်းနည်းအားငယ်လာပြီ ဒါမှမဟုတ် ဘာမဟုတ်တာလေးနဲ့ ဒေါသတွေအရမ်းထွက်မိပြီ ဆိုရင်တော့ ဓမ္မတာလာမယ့်ရက်နီးလာပြီဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။

အဲဒီလိုဝေဒနာတွေကို သက်သာအောင် ဘယ်လိုလိုက်နာမလဲ?

(၁) ဗီတာမင်နဲ့ ဖြည့်စွက်စာ


တချို့ဗီတာမင်တွေက ဓမ္မတာမလာခင်နဲ့ လာနေစဉ်အတွင်း စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းကို လျော့ပါးသက်သာစေပြီး ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်ပါဝင်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကလည်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ်မရှိခြင်းနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းလို PMS လက္ခဏာရပ်တွေကို လျော့ပါးစေပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် နွားနို့၊ ချိစ်၊ ဒိန်ချဉ်၊ ကွေကာ၊ လိမ္မော်ရည်နဲ့ အစိမ်းရောင်ရှိတဲ့ အသီးအရွက်တွေလို ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ် ပြည့်ဝတဲ့ စားစရာတွေ စားပေးသင့်ပါတယ်။ ဒါ့ပြင် ဗီတာမင် B6 ဓာတ် ကြွယ်ဝတဲ့ ငါး၊ သစ်သီး၊ ကြက်ဆင်နဲ့ ကြက်သားတွေတင်မက ဗီတာမင် B6 ဖြည့်စွက်စာတွေကလည်း အဒီလိုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာတွေကို လျော့ပါးသက်သာစေပါတယ်။

(၂) လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း


အနည်းဆုံး မိနစ် ၃၀ လောက် လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်ပေးခြင်းနဲ့ နေ့စဉ်လမ်းလျှောက်ခြင်းတို့ကလည်း ဓမ္မတာ လာချိန်မှာ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းနဲ့ အာရုံစူးစိုက်နိုင်မှု နည်းပါးခြင်းတို့ကို သက်သာစေပါတယ်။

(၃) အာဟာရ


သကြား၊ ဆားနဲ့ အဆီတွေကို လုံးဝမစားရတာမဟုတ်ပေမဲ့ အသီးအရွက်၊ သစ်သီး၊ ဂျုံတို့နဲ့ သမမျှတအောင် စားပေးသင့်ပါတယ်။ အရက်၊ ဆေးလိပ်နဲ့ ကဖိန်းဓာတ်ကို ရှောင်တာဟာလည်း အဲဒီဝေဒနာတွေကို လျော့ပါးစေမှာပါ။

(၄) အိပ်စက်ခြင်း


ဓမ္မတာမလာခင် အနည်ဆုံးတစ်ပတ် ဒါမှမဟုတ် နှစ်ပတ် ကြိုတင်ပြီး တစ်ညကို အနည်းဆုံး ၇ နာရီကနေ ၈ နာရီအထိ ပုံမှန်အိပ်စက်ပေးသင့်ပါတယ်။ အိပ်ရေးမဝခြင်းဟာ ဓမ္မတာမလာခင် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းကို ပိုမို ဆိုးရွားစေနိုင်ပါတယ်။

(၅) စိတ်ဖိစီးမှု


မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေဟာလည်း ဓမ္မတာလာနေစဉ်အတွင်း ခံစားရတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုကို ပိုမို ဆိုးရွားစေပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုလျော့ပါးစေဖို့အတွက် တရားထိုင်ခြင်း၊ ယောဂ၊ စိတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အေးချမ်းစေဖို့ အသက်ပြင်းပြင်းရှူတဲ့လေကျင့်ခန်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။

(၆) ဆေးသောက်ခြင်းနဲ့ သားဖွားမီးယပ်ပါရဂူရဲ့ အကြံဉာဏ်ကိုရယူခြင်း


တခြားနည်းလမ်းတွေက သင့်အတွက် အလုပ်မဖြစ်ဘူးဆိုရင်တော့ တတ်ကျွမ်းနားလည်တဲ့ ဆေးပညာရှင်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ဆေးတစ်ခုခု သောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုုတ် သင့်ရဲ့ သားဖွားမီးယပ်ပါရဂူနဲ့ သွားရောက်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *